Olağanüstü toplantıya, anlaşmadan tek taraflı çekilen ABD dışındaki diğer imzacı ülkeler olan Almanya, Fransa, İngiltere, Rusya ve Çin ile İran’ın temsilcileri katılacak.

ABD’nin çekilmesinin ardından yaptırımların devreye girmesiyle anlaşmanın getirdiği ekonomik getirilerden yararlanamadığını söyleyen İran’ın üzerindeki baskıyı azaltacak olası adımların masaya yatırılması bekleniyor. Toplantıya, AB Dış Eylem Servisi Genel Sekreteri Helga Schmid başkanlık edecek. Toplantının öncesinde İran Atom Enerjisi Kurumu’nun Arak’taki ağır su nükleer reaktörünün yeniden faaliyete geçirileceğini duyurduğu öğrenildi.

Yarı-resmi İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’nda (İSNA) yer alan habere göre, İran Atom Enerjisi Kurumu Direktörü Ali Ekber Salihi, Pazar günü milletvekillerine konuyla ilgili açıklamayı yaptı. ISNA haberini toplantıya katılan bir milletvekiline dayandırdı.

İRAN, LİMİTİ HAZİRAN AYINDA AŞMIŞTI

İran, Washington’ın başlattığı ekonomik yaptırımlar nedeniyle anlaşmanın öngördüğü ekonomik faydaları sağlayamadığını bildirmiş, anlaşmaya taraf ülkelerden söz konusu faydaları temin etmelerini isteyerek, taleplerinin yerine getirilmemesi üzerine uranyum oranı ve miktarıyla ilgili taahhütlerini gerçekleştirmeyeceğini açıklamıştı.

Beklediği sonucu alamayan İran, zenginleştirilmiş uranyum üretimini artırarak, nükleer anlaşma ile tarafların üzerinde mutabık kaldığı limiti Haziran ayında aşmıştı.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ve Almanya (P5+1) ile İran arasında 2015’te imzalanan nükleer anlaşma, Tahran’a uranyumu yüzde 3,67 zenginleştirme hakkı veriyor. Anlaşma, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoğunu 300 kilogramla sınırlandırıyordu. Avrupalı ülkeler eğer anlaşma ihlal edilirse İran’a yaptırımların yeniden başlatılacağını açıklamıştı.

Zenginleştirilmiş uranyum, reaktör yakıtı olarak ve nükleer silahların yapımında kullanılıyor.

YAPTIRIMLAR YENİDEN YÜRÜRLÜĞE KONDU

ABD Başkanı Donald Trump’ın, 2015’te P5+1 ülkeleri ile İran arasında imzalanan nükleer anlaşmadan çekileceğini açıklamasının ardından, İran’a dönük yaptırımlar, önce bazı istisnalarla, ardından geniş çaplı bir şekilde yeniden yürürlüğe kondu.

Ardından Amerikalı yetkililer, İran’dan gelecek tehditlere karşı Orta Doğu’nun çeşitli bölgelerine füze savunma sistemi ve savaş gemisi göndereceğini açıkladı.

ABD VE İRAN ARASINDAKİ GERGİNLİK

ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda iki petrol tankerine düzenlenen saldırıdan İran’ı sorumlu tutması gerilimi tırmandırmıştı. İran suçlamaları reddetmişti.

İran daha sonra ABD’ye ait bir insansız hava aracını düşürmüş, ABD Başkanı Trump misilleme saldırısından son anda vazgeçtiğini açıklamıştı.